Русская матрешка давно стала одной из самых известных русских игрушек и популярных сувениров. Она яркая, нарядная и сразу привлекает внимание. Многие думают, что матрешка очень древняя, но появилась она только в конце XIX века. Ее идея связана с более старой деревянной игрушкой, в которой одно яйцо находилось внутри другого. По такому же принципу стали делать кукол разного размера. Большая кукла открывается, а внутри нее находятся другие, одна меньше другой. Так появилась необычная игрушка, которая быстро понравилась и детям, и взрослым.
Búp bê Matryoshka của Nga từ lâu đã trở thành một trong những món đồ chơi Nga nổi tiếng nhất và là một món quà lưu niệm phổ biến. Nó rực rỡ, đẹp mắt và ngay lập tức thu hút sự chú ý. Nhiều người nghĩ rằng búp bê Matryoshka có từ thời rất xa xưa, nhưng thực ra nó chỉ xuất hiện vào cuối thế kỷ 19. Ý tưởng về nó có liên quan đến một món đồ chơi bằng gỗ cổ hơn, trong đó một quả trứng được đặt bên trong một quả trứng khác. Theo cùng nguyên tắc đó, người ta bắt đầu làm những con búp bê có kích thước khác nhau. Con búp bê lớn mở ra, và bên trong có những con khác, mỗi con nhỏ hơn con trước. Nhờ vậy, một món đồ chơi khác thường đã ra đời và nhanh chóng được cả trẻ em lẫn người lớn yêu thích.
Историю первой матрешки источники рассказывают немного по-разному. В одном из них художник С.В. Малютин сделал эскиз крестьянки и ее дочери, а мастер из Загорска вырезал несколько деревянных кукол. Потом Малютин их ярко раскрасил. В другом источнике говорится, что в 1890-х годах токарь Василий Звездочкин выточил такую куклу в московской мастерской Анатолия Мамонтова. Внутри большой фигурки находились еще семь маленьких. Во всех версиях главное одно: матрешка родилась благодаря совместной работе русских мастеров по дереву в конце XIX века.
Các nguồn kể câu chuyện về búp bê Matryoshka đầu tiên hơi khác nhau. Trong một nguồn, họa sĩ S. V. Malyutin đã phác họa một phụ nữ nông dân và con gái của bà, còn một nghệ nhân từ Zagorsk đã đục vài con búp bê bằng gỗ. Sau đó Malyutin tô chúng bằng những màu sắc rực rỡ. Một nguồn khác nói rằng vào những năm 1890, thợ tiện Vasily Zvezdochkin đã tiện một con búp bê như vậy trong xưởng của Anatoly Mamontov ở Moskva. Bên trong hình lớn có thêm bảy hình nhỏ. Trong tất cả các phiên bản, điểm chính đều giống nhau: búp bê Matryoshka ra đời nhờ công việc chung của các nghệ nhân gỗ Nga vào cuối thế kỷ 19.
Свое название новая игрушка получила от русского женского имени Матрена. В то время это имя было очень распространено, особенно среди крестьян. Поэтому такое название хорошо подходило к образу простой русской женщины в национальной одежде. Первая матрешка была румяной и улыбающейся. На ней был яркий сарафан и цветной платочек. Внутри прятались другие фигурки. В одном описании это веселые сестрички, а в другом дети, брат, сестра и младенец. Каждая фигурка была похожа на остальных, но имела свою маленькую заметную особенность.
Món đồ chơi mới được đặt tên theo tên nữ Matryona của Nga. Vào thời đó, tên này rất phổ biến, đặc biệt là trong giới nông dân. Vì vậy, cái tên này rất phù hợp với hình ảnh một phụ nữ Nga bình dị trong trang phục truyền thống. Con búp bê Matryoshka đầu tiên có đôi má hồng và khuôn mặt tươi cười. Nó mặc một chiếc sarafan rực rỡ và quàng một chiếc khăn nhiều màu. Bên trong ẩn giấu những hình nhỏ khác. Trong một mô tả, đó là những chị em vui vẻ, còn trong một mô tả khác là những đứa trẻ, một người anh hoặc em trai, một người chị hoặc em gái và một em bé. Mỗi hình đều giống những hình còn lại nhưng có một đặc điểm nhỏ riêng, dễ nhận thấy.
Матрешка быстро стала известна не только в России, но и далеко за границей. В 1900 году ее показали на Всемирной выставке в Париже, где она получила высокую оценку. Позже русские матрешки стали участвовать и в других зарубежных выставках. В начале XX века их начали активно продавать за границей. Игрушка стала популярным русским национальным сувениром. В 1911 году в Лейпциге даже продавали копии матрешек, сделанные в Японии. Они были похожи на русские, но отличались чертами лица и не имели лакового покрытия.
Búp bê Matryoshka nhanh chóng trở nên nổi tiếng không chỉ ở Nga mà còn ở nhiều nơi xa ngoài biên giới. Năm 1900, nó được trưng bày tại Triển lãm Thế giới ở Paris, nơi nó nhận được sự đánh giá cao. Sau đó, búp bê Matryoshka Nga cũng bắt đầu tham gia các triển lãm khác ở nước ngoài. Vào đầu thế kỷ 20, chúng bắt đầu được bán rộng rãi ở nước ngoài. Món đồ chơi này trở thành một món quà lưu niệm quốc gia phổ biến của Nga. Năm 1911, tại Leipzig thậm chí còn bán những bản sao búp bê Matryoshka được làm ở Nhật Bản. Chúng giống những con của Nga nhưng khác về đường nét khuôn mặt và không có lớp phủ sơn bóng.
Сделать хорошую матрешку не так просто. Сначала мастер тщательно выбирает подходящее дерево для будущей деревянной игрушки. Часто используют липу, потому что она мягкая и при сушке не дает сильных трещин. Дерево должно долго лежать на открытом воздухе, иногда около двух лет. Работу начинают с самой маленькой фигурки, потому что она не открывается. Потом делают остальные куклы, каждая немного больше предыдущей. Заготовки несколько раз обрабатывают и полируют. После этого их покрывают лаком, расписывают яркими красками или украшают рельефом.
Làm một con búp bê Matryoshka đẹp không hề đơn giản. Trước tiên, người thợ cẩn thận chọn loại gỗ phù hợp cho món đồ chơi bằng gỗ trong tương lai. Gỗ đoạn thường được dùng vì nó mềm và không tạo ra những vết nứt lớn khi khô. Gỗ phải được để ngoài trời trong thời gian dài, đôi khi khoảng hai năm. Công việc bắt đầu với hình nhỏ nhất vì hình này không mở ra được. Sau đó người ta làm các con búp bê còn lại, mỗi con lớn hơn con trước một chút. Các phôi gỗ được xử lý và đánh bóng nhiều lần. Sau đó, chúng được phủ sơn bóng, tô bằng những màu sắc rực rỡ hoặc trang trí bằng hoa văn nổi.
Обычно матрешка изображает девочку или женщину в русской национальной одежде. Ее сарафан и платочек украшают яркими цветами и разными узорами. В руках у нее может быть корзинка, птица или красивый букет цветов. Все фигурки одного набора похожи друг на друга, но каждая отличается небольшой деталью. Чаще всего в одной игрушке бывает от 3 до 24 кукол. Однако по специальному заказу делают и гораздо большие наборы. В них может быть 60 и даже больше фигурок, спрятанных одна в другой.
Thông thường, búp bê Matryoshka thể hiện hình ảnh một cô gái hoặc phụ nữ mặc trang phục truyền thống Nga. Chiếc sarafan và khăn trùm đầu của cô được trang trí bằng những bông hoa rực rỡ và nhiều loại hoa văn. Trong tay cô có thể là một chiếc giỏ, một con chim hoặc một bó hoa đẹp. Tất cả các hình trong cùng một bộ đều giống nhau, nhưng mỗi hình khác ở một chi tiết nhỏ. Thông thường nhất, một món đồ chơi có từ 3 đến 24 con búp bê. Tuy nhiên, theo đơn đặt hàng đặc biệt, người ta cũng làm những bộ lớn hơn nhiều. Chúng có thể có 60 hình hoặc thậm chí nhiều hơn, được giấu lồng vào nhau.
Со временем матрешек начали делать в разных местах России, и у каждого района постепенно появился свой особый стиль. В Сергиевом Посаде массовое производство началось в начале XX века. Сергиевская матрешка обычно изображает круглолицую девушку в платочке, узорчатой кофте, сарафане и переднике с цветами. Для росписи часто используют желтый, красный, синий и зеленый цвета. Лицо и одежду обводят тонкими черными линиями. После росписи куклу покрывают лаком. Благодаря этому она выглядит ярко, нарядно и легко узнается среди других матрешек.
Theo thời gian, búp bê Matryoshka bắt đầu được làm ở nhiều nơi khác nhau của Nga, và mỗi vùng dần hình thành phong cách riêng. Ở Sergiev Posad, sản xuất hàng loạt bắt đầu vào đầu thế kỷ 20. Búp bê Matryoshka Sergiev thường thể hiện một cô gái có khuôn mặt tròn, đội khăn, mặc áo có hoa văn, sarafan và tạp dề có hoa. Màu vàng, đỏ, xanh lam và xanh lá thường được dùng để trang trí. Khuôn mặt và quần áo được viền bằng những đường đen mảnh. Sau khi vẽ, con búp bê được phủ sơn bóng. Nhờ vậy, nó trông rực rỡ, đẹp mắt và dễ dàng được nhận ra giữa những búp bê Matryoshka khác.
Другие виды матрешек тоже легко узнать по их яркой росписи и необычным украшениям. Семеновская матрешка особенно любит желтый и красный цвета, а ее платочек часто бывает в горошек. Полхов-Майданскую матрешку украшает большой цветок, обычно шиповник или роза. Для нее используют яркие и контрастные цвета. Вятская матрешка отличается еще сильнее. Ее не только расписывают красками, но и украшают ржаной соломкой. Соломку сначала отваривают в растворе соды, потом режут и приклеивают к деревянной поверхности, чтобы получить красивый народный узор.
Các loại búp bê Matryoshka khác cũng dễ nhận ra nhờ cách trang trí rực rỡ và những chi tiết khác thường. Búp bê Matryoshka Semyonov đặc biệt ưa màu vàng và đỏ, còn khăn trùm đầu của nó thường có họa tiết chấm bi. Búp bê Matryoshka Polkhov Maidan được trang trí bằng một bông hoa lớn, thường là hoa tầm xuân hoặc hoa hồng. Người ta sử dụng những màu sắc rực rỡ và tương phản cho loại này. Búp bê Matryoshka Vyatka còn khác biệt hơn nữa. Nó không chỉ được tô màu mà còn được trang trí bằng rơm lúa mạch đen. Rơm trước tiên được luộc trong dung dịch xôđa, sau đó được cắt và dán lên bề mặt gỗ để tạo ra một hoa văn dân gian đẹp mắt.
Сегодня матрешку делают не только в одном городе, но и на разных фабриках народных художественных промыслов. Она остается известным сувениром и ярким символом русского народного творчества. В России есть шесть музеев матрешки. Там можно узнать больше об истории этой игрушки, увидеть разные виды и познакомиться с техникой изготовления. В некоторых музеях посетители могут сами попробовать расписать куклу. Поэтому матрешка интересна не только как сувенир. Она также показывает мастерство людей, которые работают с деревом, красками и традиционными образами.
Ngày nay, búp bê Matryoshka không chỉ được làm ở một thành phố mà còn tại nhiều nhà máy thủ công mỹ nghệ dân gian khác nhau. Nó vẫn là một món quà lưu niệm nổi tiếng và là biểu tượng rực rỡ của nghệ thuật dân gian Nga. Ở Nga có sáu bảo tàng về búp bê Matryoshka. Tại đó, người ta có thể tìm hiểu thêm về lịch sử của món đồ chơi này, xem các loại khác nhau và làm quen với kỹ thuật chế tác. Ở một số bảo tàng, khách tham quan có thể tự thử vẽ một con búp bê. Vì vậy, búp bê Matryoshka không chỉ thú vị với tư cách một món quà lưu niệm. Nó còn thể hiện tay nghề của những người làm việc với gỗ, màu vẽ và các hình ảnh truyền thống.
