Фёдор Михайлович Достоевский родился в 1821 году в Москве в семье дворянина, врача больницы для бедных. Сначала он учился в частном пансионе, затем окончил Главное военно-инженерное училище в Петербурге. Однако военная служба его не привлекала, поэтому в 1844 году он вышел в отставку. Отказавшись от прав на имения, купленные отцом, Достоевский решил посвятить себя литературе и жить на литературные заработки. Такой выбор был сознательным отказом от прежнего пути и определил дальнейшее направление его жизни, занятий и творческой работы.
Fyodor Mikhailovich Dostoevsky sinh năm 1821 tại Moskva trong gia đình một quý tộc, là bác sĩ của một bệnh viện dành cho người nghèo. Ban đầu ông học tại một trường nội trú tư, sau đó tốt nghiệp Trường Kỹ thuật Quân sự Chính ở Saint Petersburg. Tuy nhiên, ông không hứng thú với việc phục vụ trong quân đội, vì vậy năm 1844 ông xin giải ngũ. Từ bỏ quyền đối với những điền trang do cha mình mua, Dostoevsky quyết định cống hiến cho văn học và sống bằng thu nhập từ sáng tác. Lựa chọn này là sự từ bỏ có ý thức đối với con đường trước đây và đã xác định hướng đi tiếp theo của cuộc đời, công việc và hoạt động sáng tạo của ông.
В 1846 году появился первый роман Достоевского «Бедные люди», построенный в форме писем между героями. Книга получила горячее одобрение читателей, среди которых были Н.А. Некрасов и В.Г. Белинский. Главный герой, Макар Девушкин, бедный мелкий чиновник, стал одним из первых образов «маленького человека» в творчестве писателя. Достоевского особенно интересовали внутренняя жизнь бедных людей, причины их покорности и скрытые переживания. Эта тема продолжилась в произведениях 1840-х годов, связанных с жизнью бедных петербургских чиновников и их сложным внутренним миром.
Năm 1846, tiểu thuyết đầu tiên của Dostoevsky, "Những người nghèo", ra đời, được xây dựng dưới hình thức thư từ giữa các nhân vật. Cuốn sách nhận được sự tán thưởng nhiệt thành của độc giả, trong số đó có N. A. Nekrasov và V. G. Belinsky. Nhân vật chính, Makar Devushkin, một viên chức cấp thấp nghèo, trở thành một trong những hình tượng đầu tiên của "con người nhỏ bé" trong sáng tác của nhà văn. Dostoevsky đặc biệt quan tâm đến đời sống nội tâm của người nghèo, nguyên nhân của sự cam chịu và những cảm xúc thầm kín của họ. Chủ đề này tiếp tục trong các tác phẩm của thập niên 1840, gắn với cuộc sống của những viên chức nghèo ở Saint Petersburg và thế giới nội tâm phức tạp của họ.
В ранних произведениях важным героем становится и сам Петербург. У Достоевского это таинственный город, который как будто меняется и обманывает людей, живущих в нём. Позже такое изображение стали называть Петербургом Достоевского. Одновременно писатель всё глубже изучал психологию человека. В повестях «Двойник», «Хозяйка», «Белые ночи», «Неточка Незванова» и рассказе «Господин Прохарчин» он продолжал показывать бедных людей. Его интересовали не только внешние обстоятельства их жизни, но также скрытые переживания, внутренние конфликты людей, привычная покорность и нравственные трудности.
Trong các tác phẩm thời kỳ đầu, chính Saint Petersburg cũng trở thành một nhân vật quan trọng. Trong Dostoevsky, đó là một thành phố bí ẩn dường như thay đổi và đánh lừa những người sống trong đó. Về sau, cách miêu tả như vậy được gọi là Petersburg của Dostoevsky. Đồng thời, nhà văn ngày càng nghiên cứu sâu hơn tâm lý con người. Trong các truyện vừa "Kẻ song trùng", "Bà chủ nhà", "Đêm trắng", "Netochka Nezvanova" và truyện ngắn "Ngài Prokharchin", ông tiếp tục khắc họa những người nghèo. Ông quan tâm không chỉ đến hoàn cảnh bên ngoài của cuộc sống họ, mà còn đến những cảm xúc thầm kín, xung đột nội tâm của con người, sự cam chịu đã thành thói quen và những khó khăn về đạo đức.
В конце 1840-х годов Достоевский сблизился с кружком М.В. Петрашевского, где обсуждали политические, экономические и философские проблемы утопического социализма. На одном из заседаний читали запрещённое в России письмо В.Г. Белинского к Н.В. Гоголю. Вскоре членов кружка арестовали и приговорили к смертной казни. Уже на эшафоте им объявили о помиловании и замене казни ссылкой в Сибирь на четыре года. Достоевский был приговорён к каторге, а затем к службе рядовым. Так политические обсуждения привели для него к тяжёлому наказанию.
Cuối thập niên 1840, Dostoevsky trở nên gần gũi với nhóm của M. V. Petrashevsky, nơi người ta thảo luận các vấn đề chính trị, kinh tế và triết học của chủ nghĩa xã hội không tưởng. Tại một trong các buổi họp, người ta đọc một bức thư của V. G. Belinsky gửi N. V. Gogol, vốn bị cấm ở Nga. Không lâu sau, các thành viên của nhóm bị bắt và bị kết án tử hình. Khi họ đã ở trên đoạn đầu đài, người ta thông báo rằng họ được ân xá và án tử hình được thay bằng bốn năm lưu đày ở Siberia. Dostoevsky bị kết án lao động khổ sai, sau đó phải phục vụ với cấp bậc binh nhì. Như vậy, những cuộc thảo luận chính trị đã dẫn đến một hình phạt nặng nề đối với ông.
В январе 1850 года Достоевского доставили в Омскую тюрьму, которую он позднее назвал «Мёртвым домом». Там он провёл четыре года, после чего был отправлен солдатом в Семипалатинск. В период тюрьмы и каторги он написал повести «Село Степанчиково и его обитатели» и «Дядюшкин сон». После смерти Николая I в 1855 году наказание смягчили, и писателя произвели в офицеры. В 1859 году он вышел в отставку, переехал в Тверь, а позднее в Петербург. Так завершился долгий период его наказания и военной службы.
Tháng 1 năm 1850, Dostoevsky được đưa đến nhà tù Omsk, nơi mà về sau ông gọi là "Ngôi nhà của những người chết". Ông ở đó bốn năm, sau đó được điều đến Semipalatinsk với tư cách một người lính. Trong thời gian ở tù và lao động khổ sai, ông viết các truyện vừa "Làng Stepanchikovo và cư dân của nó" và "Giấc mơ của ông chú". Sau khi Nikolai I qua đời năm 1855, hình phạt được giảm nhẹ và nhà văn được thăng làm sĩ quan. Năm 1859 ông giải ngũ, chuyển đến Tver, rồi sau đó đến Saint Petersburg. Như vậy đã kết thúc quãng thời gian dài chịu hình phạt và phục vụ quân đội của ông.
После каторги у Достоевского обострилась болезнь, и до конца жизни он страдал от приступов эпилепсии. В 1861-1862 годах были опубликованы «Записки из мёртвого дома», документальное произведение о годах каторги. В 1861 году вышел роман «Униженные и оскорблённые», где продолжалось исследование судьбы и психологии «маленького человека». Одновременно писатель стремился объяснить свои взгляды на современную мораль, литературу и политику. Вместе с братом он издавал журнал «Время», где печатал произведения и статьи, а позднее продолжил это направление в журнале «Эпоха».
Sau thời gian lao động khổ sai, bệnh của Dostoevsky trở nặng, và cho đến cuối đời ông phải chịu những cơn động kinh. Từ năm 1861 đến năm 1862, "Ghi chép từ ngôi nhà của những người chết", một tác phẩm mang tính tư liệu về những năm lao động khổ sai, được xuất bản. Năm 1861, tiểu thuyết "Những kẻ bị lăng nhục và tổn thương" ra mắt, tiếp tục nghiên cứu số phận và tâm lý của "con người nhỏ bé". Đồng thời, nhà văn tìm cách giải thích quan điểm của mình về đạo đức, văn học và chính trị đương thời. Cùng với anh trai, ông xuất bản tạp chí "Thời đại", nơi ông đăng các tác phẩm và bài viết, rồi sau đó tiếp tục hướng này trong tạp chí "Kỷ nguyên".
В статьях и художественных произведениях этого периода сочувствие к народным страданиям получило у Достоевского религиозно-нравственную окраску. Он считал, что русский народ сохранил в душе истинного Христа и должен помочь объединению и примирению народов. Эти взгляды получили название почвенничества и отличались как от идей демократической интеллигенции, так и от славянофильской доктрины. В 1864 году вышли «Записки из подполья», где герой должен выбирать между добром и злом. В 1866 году появился роман «Преступление и наказание», посвящённый вопросу о праве человека на убийство.
Trong các bài viết và tác phẩm văn học của giai đoạn này, sự cảm thông của Dostoevsky đối với nỗi khổ của nhân dân mang sắc thái tôn giáo và đạo đức. Ông cho rằng nhân dân Nga đã gìn giữ Chúa Kitô đích thực trong tâm hồn và phải giúp các dân tộc đoàn kết và hòa giải. Những quan điểm này được gọi là chủ nghĩa pochvennichestvo và khác cả với tư tưởng của giới trí thức dân chủ lẫn học thuyết Slavophile. Năm 1864, "Ghi chép dưới hầm" ra đời, trong đó nhân vật phải lựa chọn giữa thiện và ác. Năm 1866, tiểu thuyết "Tội ác và hình phạt" xuất hiện, dành cho câu hỏi về quyền của một con người được giết người.
В 1867 году Достоевский женился на стенографистке Анне Григорьевне Сниткиной, которая стала его близким другом и помощником. В последние годы жизни он создал романы «Идиот», «Бесы» и «Братья Карамазовы». В этих книгах писатель исследовал опасность «просвещённого эгоизма» и ситуацию, когда человек считает, что ему всё позволено. Такой герой сталкивается с вопросом о преступлении, то есть о нарушении морали, законов, Бога и отношений с людьми. Похожие нравственные проблемы Достоевский рассматривал и в публицистических статьях книги «Дневник писателя», над которой работал до конца жизни.
Năm 1867, Dostoevsky kết hôn với nữ tốc ký viên Anna Grigoryevna Snitkina, người đã trở thành bạn thân và trợ thủ của ông. Trong những năm cuối đời, ông sáng tác các tiểu thuyết "Chàng ngốc", "Lũ quỷ" và "Anh em nhà Karamazov". Trong những cuốn sách này, nhà văn nghiên cứu mối nguy của "chủ nghĩa vị kỷ khai sáng" và tình huống khi một người cho rằng mình được phép làm mọi thứ. Một nhân vật như vậy phải đối diện với vấn đề tội ác, tức là việc vi phạm đạo đức, luật pháp, Thiên Chúa và các mối quan hệ với con người. Dostoevsky cũng xem xét những vấn đề đạo đức tương tự trong các bài chính luận của cuốn "Nhật ký của một nhà văn", tác phẩm mà ông thực hiện cho đến cuối đời.
Достоевский умер в 1881 году и был похоронен в Петербурге на кладбище Александро-Невской лавры. Позднее он стал классиком русской литературы и одним из самых популярных русских писателей на Западе и в Японии. Его произведения вошли в школьную программу, многократно экранизировались, а в Москве, Петербурге и Старой Руссе были открыты музеи-квартиры. В русский язык вошли названия его романов и отдельные выражения. Среди них «административный восторг» и слово «стушеваться». В советском литературоведении существовало также пренебрежительное понятие «достоевщина», связанное с религиозно-нравственными поисками.
Dostoevsky qua đời năm 1881 và được chôn cất tại Saint Petersburg, trong nghĩa trang của Tu viện Alexander Nevsky. Về sau, ông trở thành một tác gia kinh điển của văn học Nga và một trong những nhà văn Nga nổi tiếng nhất ở phương Tây và Nhật Bản. Các tác phẩm của ông được đưa vào chương trình học, nhiều lần được chuyển thể lên màn ảnh, còn tại Moskva, Saint Petersburg và Staraya Russa, các bảo tàng căn hộ đã được mở. Tên các tiểu thuyết và một số cách diễn đạt của ông đã đi vào tiếng Nga. Trong số đó có "niềm hân hoan hành chính" và từ "stushevatsya". Trong nghiên cứu văn học thời Xô viết cũng tồn tại khái niệm mang tính miệt thị "Dostoevshchina", gắn với những tìm kiếm về tôn giáo và đạo đức.
