Че́стно говоря́, ра́ньше Байка́л представля́лся мне чем-то почти́ нереа́льным. Я ви́дел его́ на фотогра́фиях, в фи́льмах, чита́л о нём в кни́гах, одна́ко всё э́то воспринима́лось скоре́е как краси́вая карти́нка из друго́го ми́ра. Мно́гие говоря́т: «На́до обяза́тельно съе́здить на Байка́л хотя́ бы раз в жи́зни», — но почему́-то всё вре́мя откла́дывают э́ту пое́здку. Таки́м челове́ком до́лгое вре́мя был и я. Постоя́нно находи́лись каки́е-то дела́, рабо́та, нехва́тка де́нег и́ли вре́мени. Но одна́жды мне про́сто надое́ло приду́мывать оправда́ния, и я реши́л: е́сли не сейча́с, то, наве́рное, у́же никогда́.
Thành thật mà nói, trước đây Baikal đối với tôi dường như là một điều gì đó gần như không có thật. Tôi đã thấy nó trong ảnh, trong phim, đã đọc về nó trong sách, tuy nhiên tất cả những điều đó được cảm nhận đúng hơn như một bức tranh đẹp từ một thế giới khác. Nhiều người nói: "Nhất định phải đi Baikal ít nhất một lần trong đời", — nhưng vì lý do nào đó họ cứ luôn trì hoãn chuyến đi này. Trong một thời gian dài, tôi cũng là một người như vậy. Lúc nào cũng có một số việc, công việc, sự thiếu tiền hoặc thời gian. Nhưng một ngày nọ tôi đơn giản là chán việc nghĩ ra những lời bào chữa, và tôi quyết định: nếu không phải bây giờ, thì, có lẽ, sẽ không bao giờ nữa.
До́рога из Ирку́тска оказа́лась до́лгой, но удиви́тельно живопи́сной. Снача́ла за окно́м мелька́ли обы́чные дома́, запра́вки и се́рые у́лицы, а зате́м пейза́ж постепе́нно на́чал меня́ться. Появи́лись холмы́, бескра́йние ле́са и ре́дкие дере́вни, ря́дом с кото́рыми споко́йно пасли́сь коро́вы. Не́бо то́же каза́лось ины́м — огро́мным, холо́дным и необыкнове́нно глубо́ким. Чем да́льше мы е́хали, тем сильне́е возника́ло ощуще́ние, бу́дто городска́я жизнь оста́лась где-то далеко́ позади́. Да́же лю́ди в маши́не ста́ли разгова́ривать ти́ше, сло́вно сама́ приро́да заставля́ла нас немно́го заме́длиться и успоко́иться.
Con đường từ Irkutsk hóa ra dài, nhưng đẹp như tranh một cách đáng ngạc nhiên. Ban đầu ngoài cửa sổ lướt qua những ngôi nhà bình thường, trạm xăng và những con phố xám xịt, rồi sau đó phong cảnh dần dần bắt đầu thay đổi. Những ngọn đồi, những khu rừng mênh mông và những ngôi làng thưa thớt xuất hiện, bên cạnh đó những con bò đang bình thản gặm cỏ. Bầu trời cũng có vẻ khác — rộng lớn, lạnh và sâu một cách lạ thường. Chúng tôi càng đi xa, cảm giác càng mạnh lên, như thể cuộc sống thành phố đã ở lại đâu đó rất xa phía sau. Ngay cả những người trong xe cũng bắt đầu nói nhỏ hơn, như thể chính thiên nhiên đang buộc chúng tôi chậm lại một chút và bình tĩnh lại.
Когда́ Байка́л впервы́е откры́лся пе́ред глаза́ми, я не́сколько секу́нд не мог произнести́ ни слова́. Он оказа́лся гора́здо бо́льше, чем я себе́ представля́л. По фотогра́фиям тру́дно почу́вствовать настоя́щий масшта́б о́зера, а вживу́ю ка́жется, бу́дто пе́ред тобо́й не о́зеро, а це́лое мо́ре. Вода́ была́ тёмно-си́ней, ве́тер — ледяны́м, а во́лны шуме́ли так мо́щно, что хоте́лось про́сто стоя́ть и слу́шать. В таки́е моме́нты начина́ешь понима́ть, почему́ лю́ди возвраща́ются сюда́ сно́ва и сно́ва. В Байка́ле есть кака́я-то осо́бая си́ла, кото́рую невозмо́жно по-настоя́щему переда́ть слова́ми.
Khi Baikal lần đầu mở ra trước mắt tôi, trong vài giây tôi không thể nói được một lời nào. Nó hóa ra lớn hơn rất nhiều so với tôi tưởng tượng. Qua ảnh rất khó cảm nhận được quy mô thật sự của hồ, còn ngoài đời thì có vẻ như trước mặt bạn không phải là một cái hồ, mà là cả một biển lớn. Nước có màu xanh đậm, gió — lạnh buốt, còn những con sóng ầm vang mạnh đến mức tôi chỉ muốn đứng và lắng nghe. Trong những khoảnh khắc như vậy, bạn bắt đầu hiểu vì sao người ta quay lại đây hết lần này đến lần khác. Trong Baikal có một sức mạnh đặc biệt nào đó, điều thật sự không thể truyền đạt bằng lời.
Осо́бенно мне запо́мнился байка́льский во́здух. По́сле большо́го го́рода он ка́жется почти́ невероя́тным. Ды́шишь — и бу́дто внутри́ всё стано́вится ле́гче. Да́же мы́сли начина́ют рабо́тать ина́че. Наве́рное, и́менно поэ́тому мно́гие тури́сты в пе́рвые дни постоя́нно хо́дят с фотоаппара́тами и почти́ не выпуска́ют их из рук. Хо́чется сохрани́ть буква́льно ка́ждую мину́ту: облака́ необы́чной фо́рмы, со́лнечные бли́ки на воде́, ста́рые деревя́нные ло́дки у берега́, ка́мни, покры́тые мхом. Причём са́мое интере́сное в том, что Байка́л всё вре́мя меня́ется. У́тром он споко́йный и ти́хий, а ве́чером мо́жет стать суро́вым и почти́ мра́чным.
Tôi đặc biệt nhớ không khí Baikal. Sau một thành phố lớn, nó có vẻ gần như khó tin. Bạn hít thở — và như thể mọi thứ bên trong trở nên nhẹ hơn. Ngay cả suy nghĩ cũng bắt đầu hoạt động khác đi. Có lẽ chính vì vậy mà nhiều du khách trong những ngày đầu liên tục đi với máy ảnh và gần như không rời chúng khỏi tay. Bạn muốn giữ lại theo đúng nghĩa đen từng phút: những đám mây có hình dạng khác thường, ánh nắng lấp lánh trên mặt nước, những chiếc thuyền gỗ cũ bên bờ, những hòn đá phủ rêu. Hơn nữa, điều thú vị nhất là Baikal thay đổi suốt thời gian. Buổi sáng nó yên bình và tĩnh lặng, còn buổi tối nó có thể trở nên khắc nghiệt và gần như u ám.
Ме́стные жи́тели расска́зывали, что зимо́й здесь сло́вно друга́я плане́та. О́зеро замерза́ет, лёд стано́вится прозра́чным, а тури́сты приезжа́ют смотре́ть на огро́мные голубы́е тре́щины. Не́которые да́же утвержда́ют, что зимо́й Байка́л краси́вее, чем ле́том. Снача́ла я не о́чень в э́то ве́рил, но пото́м уви́дел фотогра́фии и по́нял, что, возмо́жно, они́ пра́вы. Вообще́ лю́ди здесь удиви́тельные. Они́ никуда́ не спеша́т, разгова́ривают споко́йно и бу́дто живу́т в соверше́нно друго́м ри́тме. Оди́н мужчи́на сказа́л нам: «Байка́л не лю́бит суеты́». И почему́-то э́та проста́я фра́за осо́бенно мне запо́мнилась.
Người dân địa phương kể rằng vào mùa đông ở đây như thể là một hành tinh khác. Hồ đóng băng, băng trở nên trong suốt, và du khách đến để ngắm những vết nứt xanh khổng lồ. Một số người thậm chí khẳng định rằng Baikal vào mùa đông đẹp hơn vào mùa hè. Lúc đầu tôi không thật sự tin điều đó, nhưng sau đó tôi xem ảnh và hiểu rằng có lẽ họ đúng. Nói chung, con người ở đây thật đáng kinh ngạc. Họ không vội vàng đi đâu cả, nói chuyện bình tĩnh và như thể sống trong một nhịp điệu hoàn toàn khác. Một người đàn ông nói với chúng tôi: "Baikal không thích sự vội vã". Và vì lý do nào đó, câu nói đơn giản này đặc biệt lưu lại trong trí nhớ tôi.
Коне́чно, ря́дом с тако́й красото́й осо́бенно бо́льно ви́деть му́сор. К сожале́нию, его́ по-пре́жнему мно́го. На берегу́ мо́жно встре́тить пла́стиковые буты́лки, паке́ты, ста́рые ба́нки и да́же сло́манную ме́бель. Че́стно говоря́, я никогда́ не понима́л люде́й, кото́рые приезжа́ют в таки́е места́ отдыха́ть, а пото́м оставля́ют по́сле себя́ грязь. Са́мое стра́нное, что мно́гим про́сто всё равно́. Они́ слу́шают му́зыку, жа́рят шашлыки́, пьют алкого́ль, а зате́м споко́йно уезжа́ют, бу́дто ничего́ не случи́лось. И вот э́то, пожа́луй, са́мая серьёзная пробле́ма — равноду́шие.
Tất nhiên, bên cạnh vẻ đẹp như vậy, việc nhìn thấy rác là điều đặc biệt đau lòng. Thật không may, vẫn còn rất nhiều rác. Trên bờ có thể gặp những chai nhựa, túi nilon, lon cũ và thậm chí cả đồ nội thất bị hỏng. Thành thật mà nói, tôi chưa bao giờ hiểu những người đến những nơi như vậy để nghỉ ngơi, rồi sau đó để lại sự bẩn thỉu sau lưng mình. Điều kỳ lạ nhất là nhiều người đơn giản là không quan tâm. Họ nghe nhạc, nướng shashlik, uống rượu, rồi sau đó bình thản rời đi, như thể chẳng có chuyện gì xảy ra. Và đây, có lẽ, là vấn đề nghiêm trọng nhất — sự thờ ơ.
Во вре́мя пое́здки мы не́сколько часо́в помога́ли волонтёрам убира́ть бе́рег. Снача́ла мне каза́лось, что э́то бу́дет ску́чная рабо́та, но пото́м я неожи́данно втяну́лся. Лю́ди вокру́г труди́лись мо́лча, но с каки́м-то и́скренним жела́нием сде́лать э́то ме́сто чи́ще. Кто-то собира́л буты́лки, кто-то носи́л тяжёлые мешки́, кто-то сортирова́л му́сор. И в како́й-то моме́нт я пойма́л себя́ на мы́сли, что таки́е пое́здки нужны́ не то́лько приро́де, но и сами́м лю́дям. Они́ заставля́ют хотя́ бы ненадо́лго заду́маться о том, как мы вообще́ отно́симся к окружа́ющему ми́ру.
Trong chuyến đi, chúng tôi đã giúp các tình nguyện viên dọn dẹp bờ hồ trong vài giờ. Ban đầu tôi tưởng rằng đây sẽ là một công việc nhàm chán, nhưng sau đó tôi bất ngờ bị cuốn vào. Những người xung quanh làm việc im lặng, nhưng với một mong muốn chân thành nào đó là làm cho nơi này sạch hơn. Người thì nhặt chai, người thì mang những túi nặng, người thì phân loại rác. Và vào một khoảnh khắc nào đó, tôi bắt gặp chính mình đang nghĩ rằng những chuyến đi như vậy cần thiết không chỉ cho thiên nhiên, mà còn cho chính con người. Chúng buộc bạn, ít nhất trong một thời gian ngắn, phải suy nghĩ về việc nhìn chung chúng ta đối xử với thế giới xung quanh như thế nào.
По́сле убо́рки нас накорми́ли горя́чим су́пом и ме́стными блю́дами. Наве́рное, никогда́ ра́ньше са́мая обы́чная еда́ не каза́лась мне насто́лько вку́сной. На холо́дном ве́тру бы́стро устаёшь, поэ́тому горя́чий чай и буря́тские бу́узы воспринима́ются почти́ как пра́здник. Вообще́ у Байка́ла осо́бая атмосфе́ра да́же в мелоча́х. Здесь всё ка́жется настоя́щим: проста́я еда́, ста́рые деревя́нные дома́, разгово́ры у костра́, за́пах ды́ма по вечера́м. Нет ощуще́ния туристи́ческого аттракцио́на. Наоборо́т, иногда́ ка́жется, бу́дто вре́мя здесь идёт немно́го ме́дленнее, чем в други́х места́х.
Sau buổi dọn dẹp, chúng tôi được cho ăn súp nóng và các món địa phương. Có lẽ chưa bao giờ trước đây món ăn bình thường nhất lại có vẻ ngon đến thế đối với tôi. Trong gió lạnh bạn nhanh chóng mệt, vì vậy trà nóng và buuzy Buryat được cảm nhận gần như một ngày lễ. Nói chung, Baikal có một bầu không khí đặc biệt ngay cả trong những điều nhỏ nhặt. Ở đây mọi thứ có vẻ chân thật: món ăn đơn giản, những ngôi nhà gỗ cũ, những cuộc trò chuyện bên đống lửa, mùi khói vào buổi tối. Không có cảm giác của một điểm tham quan du lịch. Ngược lại, đôi khi có vẻ như thời gian ở đây trôi chậm hơn một chút so với ở những nơi khác.
Когда́ пое́здка подошла́ к концу́ и мы возвраща́лись обра́тно в Ирку́тск, мне вдруг ста́ло немно́го гру́стно. Обы́чно по́сле путеше́ствий хо́чется домо́й, к привы́чной жи́зни, а здесь возни́кло совсе́м друго́е чу́вство. Байка́л остаётся в па́мяти не про́сто краси́выми фотогра́фиями. Он заставля́ет о мно́гом размышля́ть. О приро́де, о лю́дях, о вре́мени, о том, как ре́дко мы замеча́ем действи́тельно ва́жные ве́щи. И, наве́рное, и́менно поэ́тому почти́ ка́ждый челове́к, кото́рый одна́жды побыва́л на Байка́ле, пото́м мечта́ет верну́ться туда́ сно́ва.
Khi chuyến đi đi đến hồi kết và chúng tôi đang quay trở lại Irkutsk, tôi bỗng thấy hơi buồn. Thông thường sau những chuyến du lịch, bạn muốn về nhà, về với cuộc sống quen thuộc, nhưng ở đây lại xuất hiện một cảm giác hoàn toàn khác. Baikal ở lại trong ký ức không chỉ như những bức ảnh đẹp. Nó buộc bạn suy nghĩ về nhiều điều. Về thiên nhiên, về con người, về thời gian, về việc chúng ta hiếm khi nhận thấy những điều thật sự quan trọng đến thế nào. Và, có lẽ, chính vì vậy mà hầu như mỗi người từng một lần đến Baikal, sau đó đều mơ được quay lại đó lần nữa.
