Че́стно говоря́, ра́ньше Байка́л каза́лся мне чем-то почти́ нереа́льным. Я ви́дел его́ на фотогра́фиях, в фи́льмах, чита́л о нем в кни́гах, но всё э́то воспринима́лось как краси́вая карти́нка из друго́го ми́ра. Мно́гие говоря́т: «На́до обяза́тельно съе́здить на Байка́л хотя́ бы раз в жи́зни», — но почему́-то постоя́нно откла́дывают пое́здку. Вот и я был одни́м из таки́х люде́й. Всегда́ находи́лись каки́е-то дела́, рабо́та, нехва́тка де́нег и́ли вре́мени. Но одна́жды я про́сто уста́л приду́мывать причи́ны и реши́л: е́сли не сейча́с, то, наве́рное, у́же никогда́.
Nói thật, trước đây Baikal đối với tôi dường như là một thứ gì đó gần như không có thật. Tôi đã nhìn thấy nó trong ảnh, trong phim, đã đọc về nó trong sách, nhưng tất cả những điều đó được cảm nhận như một bức tranh đẹp từ một thế giới khác. Nhiều người nói: «Nhất định phải đi Baikal ít nhất một lần trong đời», nhưng vì lý do nào đó họ cứ liên tục hoãn chuyến đi. Và tôi cũng là một trong những người như vậy. Lúc nào cũng có việc gì đó, công việc, thiếu tiền hoặc thiếu thời gian. Nhưng một ngày nọ tôi đơn giản là mệt mỏi vì phải nghĩ ra lý do và quyết định: nếu không phải bây giờ, thì có lẽ sẽ không bao giờ nữa.
До́рога из Ирку́тска оказа́лась дли́нной, но удиви́тельно краси́вой. Снача́ла за окно́м мелька́ли обы́чные дома́, запра́вки и се́рые у́лицы, а пото́м постепе́нно всё нача́ло меня́ться. Появи́лись холмы́, бесконе́чные ле́са и ре́дкие дере́вни, во́зле кото́рых споко́йно пасли́сь коро́вы. Не́бо то́же бы́ло каки́м-то други́м — огро́мным, холо́дным и о́чень глубо́ким. Чем да́льше мы е́хали, тем сильне́е возника́ло ощуще́ние, бу́дто городска́я жизнь оста́лась где-то далеко́ позади́. Да́же лю́ди в маши́не ста́ли говори́ть ти́ше, сло́вно приро́да сама́ заставля́ла немно́го успоко́иться.
Con đường từ Irkutsk hóa ra dài, nhưng đẹp một cách đáng ngạc nhiên. Lúc đầu ngoài cửa sổ lướt qua những ngôi nhà bình thường, trạm xăng và những con phố xám, rồi sau đó dần dần mọi thứ bắt đầu thay đổi. Những ngọn đồi xuất hiện, những khu rừng bất tận và những ngôi làng thưa thớt, gần đó những con bò đang bình thản gặm cỏ. Bầu trời cũng somehow khác — rộng lớn, lạnh và rất sâu. Chúng tôi càng đi xa, cảm giác càng mạnh hơn, như thể cuộc sống thành phố đã ở lại đâu đó rất xa phía sau. Ngay cả những người trong xe cũng bắt đầu nói nhỏ hơn, như thể chính thiên nhiên đang bắt họ bình tĩnh lại một chút.
Когда́ Байка́л впервы́е появи́лся пе́ред глаза́ми, я не́сколько секу́нд вообще́ ничего́ не мог сказа́ть. Он оказа́лся намно́го бо́льше, чем я представля́л. На фотогра́фиях тру́дно поня́ть настоя́щий масшта́б о́зера, а вживу́ю ка́жется, бу́дто пе́ред тобо́й не о́зеро, а це́лое мо́ре. Вода́ была́ тёмно-си́ней, ве́тер — ледяны́м, а во́лны шуме́ли так гро́мко, что хоте́лось про́сто стоя́ть и слу́шать. В таки́е моме́нты понима́ешь, почему́ лю́ди возвраща́ются сюда́ сно́ва и сно́ва. В Байка́ле есть кака́я-то стра́нная си́ла, кото́рую невозмо́жно норма́льно объясни́ть слова́ми.
Khi Baikal lần đầu tiên xuất hiện trước mắt tôi, trong vài giây tôi hoàn toàn không thể nói gì. Nó hóa ra lớn hơn nhiều so với tôi tưởng tượng. Trong ảnh rất khó hiểu được quy mô thật của hồ, còn ngoài đời thì có vẻ như trước mặt bạn không phải là một cái hồ, mà là cả một biển lớn. Nước có màu xanh đậm, gió — lạnh như băng, còn sóng thì ồn ào đến mức tôi chỉ muốn đứng đó và lắng nghe. Trong những khoảnh khắc như vậy, bạn hiểu vì sao người ta quay lại đây hết lần này đến lần khác. Ở Baikal có một sức mạnh kỳ lạ nào đó, không thể giải thích bình thường bằng lời.
Осо́бенно мне запо́мнился байка́льский во́здух. По́сле большо́го го́рода он ка́жется соверше́нно невероя́тным. Ды́шишь — и бу́дто внутри́ всё стано́вится ле́гче. Да́же голова́ рабо́тает по-друго́му. Наве́рное, и́менно поэ́тому мно́гие тури́сты в пе́рвые дни постоя́нно хо́дят с фотоаппара́тами и не выпуска́ют их из рук. Хо́чется сохрани́ть буква́льно ка́ждую мину́ту: облака́ необы́чной фо́рмы, со́лнечные бли́ки на воде́, ста́рые деревя́нные ло́дки на берегу́, ка́мни, покры́тые мхом. Причём са́мое интере́сное в том, что Байка́л всё вре́мя ра́зный. У́тром он споко́йный и ти́хий, а ве́чером мо́жет стать суро́вым и почти́ мра́чным.
Tôi đặc biệt nhớ không khí Baikal. Sau một thành phố lớn, nó có vẻ hoàn toàn khó tin. Bạn hít thở — và như thể mọi thứ bên trong trở nên nhẹ hơn. Ngay cả đầu óc cũng hoạt động khác đi. Có lẽ chính vì vậy mà nhiều du khách trong những ngày đầu liên tục đi lại với máy ảnh và không rời chúng khỏi tay. Bạn muốn giữ lại đúng nghĩa từng phút: những đám mây có hình dạng khác thường, ánh nắng lấp lánh trên mặt nước, những chiếc thuyền gỗ cũ trên bờ, những viên đá phủ rêu. Hơn nữa, điều thú vị nhất là Baikal lúc nào cũng khác. Buổi sáng nó yên ả và tĩnh lặng, còn buổi tối nó có thể trở nên nghiêm khắc và gần như u ám.
Ме́стные жи́тели расска́зывали, что зимо́й здесь вообще́ друга́я плане́та. О́зеро замерза́ет, лёд стано́вится прозра́чным, а тури́сты приезжа́ют смотре́ть огро́мные голубы́е тре́щины. Не́которые да́же говоря́т, что зимо́й Байка́л краси́вее, чем ле́том. Снача́ла я не о́чень в э́то ве́рил, но пото́м посмотре́л фотогра́фии и по́нял, что, возмо́жно, они́ пра́вы. Вообще́ лю́ди здесь удиви́тельные. Они́ не торо́пятся, споко́йно разгова́ривают и как бу́дто живу́т в друго́м ри́тме. Оди́н мужчи́на сказа́л нам: «Байка́л не лю́бит суеты́». И почему́-то э́та проста́я фра́за мне о́чень запо́мнилась.
Người dân địa phương kể rằng vào mùa đông ở đây hoàn toàn là một hành tinh khác. Hồ đóng băng, lớp băng trở nên trong suốt, và du khách đến để ngắm những vết nứt xanh khổng lồ. Một số người thậm chí còn nói rằng Baikal vào mùa đông đẹp hơn vào mùa hè. Lúc đầu tôi không thật sự tin điều đó, nhưng sau đó tôi xem ảnh và hiểu rằng có lẽ họ đúng. Nói chung, con người ở đây thật đáng kinh ngạc. Họ không vội vã, nói chuyện bình tĩnh và như thể sống theo một nhịp điệu khác. Một người đàn ông nói với chúng tôi: «Baikal không thích sự vội vã». Và vì lý do nào đó, câu nói đơn giản này đã ở lại trong ký ức tôi rất mạnh mẽ.
Коне́чно, ря́дом с тако́й красото́й осо́бенно бо́льно ви́деть му́сор. К сожале́нию, его́ всё ещё мно́го. На берегу́ мо́жно встре́тить пла́стиковые буты́лки, паке́ты, ста́рые ба́нки и да́же сло́манную ме́бель. Че́стно говоря́, я никогда́ не понима́л люде́й, кото́рые приезжа́ют в таки́е места́ отдыха́ть, а пото́м оставля́ют по́сле себя́ грязь. Са́мое стра́нное, что мно́гим про́сто всё равно́. Они́ слу́шают му́зыку, жа́рят шашлыки́, пьют алкого́ль, а пото́м споко́йно уезжа́ют, бу́дто ничего́ не произошло́. И вот э́то, наве́рное, са́мая больша́я пробле́ма — равноду́шие.
Tất nhiên, bên cạnh vẻ đẹp như vậy, việc nhìn thấy rác đặc biệt đau lòng. Thật không may, nó vẫn còn rất nhiều. Trên bờ có thể bắt gặp chai nhựa, túi ni lông, lon cũ và thậm chí cả đồ nội thất bị hỏng. Nói thật, tôi chưa bao giờ hiểu những người đến những nơi như vậy để nghỉ ngơi, rồi sau đó để lại sự bẩn thỉu phía sau mình. Điều kỳ lạ nhất là nhiều người đơn giản là chẳng quan tâm. Họ nghe nhạc, nướng shashlik, uống rượu, rồi bình thản rời đi, như thể chẳng có gì xảy ra. Và điều này, có lẽ, là vấn đề lớn nhất — sự thờ ơ.
Во вре́мя пое́здки мы не́сколько часо́в помога́ли волонтёрам убира́ть бе́рег. Снача́ла мне каза́лось, что э́то бу́дет ску́чная рабо́та, но пото́м я неожи́данно втяну́лся. Лю́ди вокру́г рабо́тали мо́лча, но с каки́м-то настоя́щим жела́нием сде́лать э́то ме́сто чи́ще. Кто-то собира́л буты́лки, кто-то таска́л тяжёлые мешки́, кто-то сортирова́л му́сор. И в како́й-то моме́нт я пойма́л себя́ на мы́сли, что подо́бные пое́здки нужны́ не то́лько приро́де, но и сами́м лю́дям. Они́ заставля́ют хотя́ бы ненадо́лго заду́маться о том, как мы вообще́ отно́симся к окружа́ющему ми́ру.
Trong chuyến đi, chúng tôi đã giúp các tình nguyện viên dọn dẹp bờ hồ trong vài giờ. Lúc đầu tôi nghĩ rằng đây sẽ là một công việc nhàm chán, nhưng sau đó tôi bất ngờ bị cuốn vào. Những người xung quanh làm việc trong im lặng, nhưng với một mong muốn thật sự nào đó là làm cho nơi này sạch hơn. Người thì nhặt chai, người thì kéo những bao nặng, người thì phân loại rác. Và đến một lúc nào đó tôi bắt gặp chính mình đang nghĩ rằng những chuyến đi như thế cần thiết không chỉ cho thiên nhiên, mà còn cho chính con người. Chúng khiến ta, ít nhất trong một thời gian ngắn, suy nghĩ về việc nói chung chúng ta đối xử với thế giới xung quanh như thế nào.
По́сле убо́рки нас накорми́ли горя́чим су́пом и ме́стными блю́дами. Наве́рное, никогда́ ра́ньше обы́чная еда́ не каза́лась мне насто́лько вку́сной. На холо́дном ве́тру бы́стро устаёшь, поэ́тому горя́чий чай и буря́тские бу́узы воспринима́ются почти́ как пра́здник. Вообще́ у Байка́ла осо́бая атмосфе́ра да́же в мелоча́х. Здесь всё ка́жется настоя́щим: проста́я еда́, ста́рые деревя́нные дома́, разгово́ры у костра́, за́пах ды́ма ве́чером. Нет ощуще́ния туристи́ческого аттракцио́на. Наоборо́т, иногда́ ка́жется, бу́дто вре́мя здесь идёт немно́го ме́дленнее, чем в остальны́х места́х.
Sau khi dọn dẹp, người ta cho chúng tôi ăn súp nóng và các món địa phương. Có lẽ chưa bao giờ trước đây món ăn bình thường lại có vẻ ngon đến vậy đối với tôi. Trong gió lạnh bạn nhanh chóng mệt, vì vậy trà nóng và buuzy Buryat được cảm nhận gần như như một ngày lễ. Nói chung, Baikal có một bầu không khí đặc biệt ngay cả trong những điều nhỏ nhặt. Ở đây mọi thứ đều có vẻ thật: món ăn giản dị, những ngôi nhà gỗ cũ, những cuộc trò chuyện bên đống lửa, mùi khói vào buổi tối. Không có cảm giác của một điểm tham quan du lịch. Ngược lại, đôi khi có vẻ như thời gian ở đây trôi chậm hơn một chút so với ở những nơi khác.
Когда́ пое́здка зако́нчилась и мы возвраща́лись обра́тно в Ирку́тск, мне вдруг ста́ло немно́го гру́стно. Обы́чно по́сле путеше́ствий хо́чется домо́й, в привы́чную жизнь, а тут появи́лось совсе́м друго́е чу́вство. Байка́л не про́сто остаётся в па́мяти краси́выми фотогра́фиями. Он заставля́ет о мно́гом ду́мать. О приро́де, о лю́дях, о вре́мени, о том, как ре́дко мы замеча́ем действи́тельно ва́жные ве́щи. И, наве́рное, и́менно поэ́тому почти́ ка́ждый челове́к, кото́рый одна́жды побыва́л на Байка́ле, пото́м мечта́ет туда́ верну́ться сно́ва.
Khi chuyến đi kết thúc và chúng tôi quay trở lại Irkutsk, tôi bỗng thấy hơi buồn. Thường thì sau những chuyến đi người ta muốn về nhà, về với cuộc sống quen thuộc, còn ở đây thì một cảm giác hoàn toàn khác xuất hiện. Baikal không chỉ đơn giản còn lại trong ký ức bằng những bức ảnh đẹp. Nó bắt bạn suy nghĩ về rất nhiều điều. Về thiên nhiên, về con người, về thời gian, về việc chúng ta hiếm khi nhận ra những điều thật sự quan trọng như thế nào. Và có lẽ chính vì vậy mà gần như mỗi người từng một lần đến Baikal, sau đó đều mơ được quay lại đó lần nữa.
