Антон Павлович Чехов родился в 1860 году в южном Таганроге, в большой, но небогатой семье. Он был третьим ребёнком Павла Чехова, мелкого торговца, строгого и трудолюбивого человека. Дед будущего писателя происходил из крестьян, поэтому Чехов хорошо понимал, как нелегко простому человеку подняться выше своего положения. Позднее он не раз говорил, что всё лучшее в себе человек должен создавать сам — ежедневным трудом, терпением и честным отношением к жизни, а не ожиданием подарков судьбы или счастливого случая.
Anton Pavloviç Çehov 1860 yılında güneydeki Taganrog’da, büyük ama varlıklı olmayan bir ailede doğdu. Küçük bir tüccar, katı ve çalışkan bir insan olan Pavel Çehov’un üçüncü çocuğuydu. Gelecekteki yazarın dedesi köylülerden geliyordu, bu yüzden Çehov sıradan bir insanın kendi konumunun üzerine yükselmesinin ne kadar zor olduğunu iyi anlıyordu. Daha sonra birden fazla kez, insanın kendi içindeki en iyi olan her şeyi kendisinin yaratması gerektiğini — günlük emekle, sabırla ve hayata karşı dürüst bir tutumla, kaderin armağanlarını ya da mutlu bir tesadüfü bekleyerek değil — söyledi.
В 1879 году Чехов приехал в Москву и поступил на медицинский факультет Московского университета. Спустя пять лет он получил диплом врача. Однако ещё во время учёбы он начал печатать в журналах короткие юмористические рассказы. Ему необходимо было поддерживать семью, поэтому он писал много, быстро, почти каждый день, нередко по ночам после занятий. Эти ранние рассказы были весёлыми, лёгкими, порой похожими на шутки, но уже в них проявлялись наблюдательность, точность и живой интерес к самым разным людям.
1879 yılında Çehov Moskova’ya geldi ve Moskova Üniversitesi’nin tıp fakültesine girdi. Beş yıl sonra doktor diploması aldı. Ancak daha öğrenciyken dergilerde kısa mizahi hikâyeler yayımlamaya başladı. Ailesini desteklemesi gerekiyordu, bu yüzden çok, hızlı, neredeyse her gün, çoğu zaman derslerden sonra geceleri yazıyordu. Bu erken hikâyeler neşeli, hafif, bazen şakalara benzerdi, ama daha o zamanlarda bile onlarda gözlem gücü, kesinlik ve çok farklı insanlara karşı canlı bir ilgi ortaya çıkıyordu.
Сегодня Чехов известен во всём мире как один из крупнейших русских писателей. Его книги можно найти почти в каждой библиотеке, а его пьесы ставят в театрах разных стран. Но даже если бы он не стал знаменитым автором, он всё равно остался бы в человеческой памяти как редкая личность. Он многое сделал не только для литературы, но и для больных, бедных, голодающих, для детей и крестьян, рядом с которыми жил и которым помогал без громких слов и красивых обещаний.
Bugün Çehov bütün dünyada en büyük Rus yazarlarından biri olarak tanınır. Kitapları neredeyse her kütüphanede bulunabilir, oyunları ise farklı ülkelerin tiyatrolarında sahnelenir. Ama ünlü bir yazar olmasaydı bile, yine de insan hafızasında nadir bir kişilik olarak kalırdı. Yalnızca edebiyat için değil, hastalar, yoksullar, açlar, çocuklar ve köylüler için de çok şey yaptı; onların yanında yaşadı ve onlara yüksek sözler ve güzel vaatler olmadan yardım etti.
Одной из главных черт Чехова было поразительное трудолюбие. Он умел работать спокойно, долго и настойчиво. В молодости он создавал десятки рассказов и делал это легко, без лишних разговоров о таланте. В Москве он встречался с самыми разными людьми: чиновниками, артистами, писателями, художниками, студентами, монахами, купцами. Позднее многие из них, преображённые авторским воображением, стали героями его ранних произведений, потому что Чехов умел увидеть характер в мелкой детали, случайной фразе или жесте. Он не просто придумывал сюжеты, а словно собирал вокруг себя живой материал.
Çehov’un başlıca özelliklerinden biri şaşırtıcı çalışkanlığıydı. Sakin, uzun süre ve ısrarla çalışmayı bilirdi. Gençliğinde onlarca hikâye yazıyordu ve bunu yetenek hakkında gereksiz konuşmalar yapmadan kolayca yapıyordu. Moskova’da çok farklı insanlarla karşılaşıyordu: memurlarla, oyuncularla, yazarlarla, ressamlarla, öğrencilerle, keşişlerle, tüccarlarla. Daha sonra onların birçoğu, yazarın hayal gücüyle dönüşerek, onun erken dönem eserlerinin kahramanları oldu, çünkü Çehov küçük bir ayrıntıda, rastlantı eseri söylenmiş bir sözde ya da bir harekette karakteri görmeyi bilirdi. O yalnızca olay örgüleri uydurmuyor, sanki çevresinde canlı malzeme topluyordu.
Трудно поверить, что один человек мог так внимательно запоминать лица, голоса, привычки, одежду, смешные и печальные стороны чужой жизни. В его рассказах появляются полицейские, учителя, врачи, повара, солдаты, помещики, купцы, дети и старики. Если бы все эти герои вдруг вышли на московские улицы, они заполнили бы целые площади. По рассказам Чехова можно изучать русскую жизнь конца девятнадцатого века: её бедность, разговоры, страхи, надежды, смешные слабости, грубость и тихие страдания. Поэтому его небольшие рассказы кажутся широкими картинами целой эпохи.
Bir insanın yüzleri, sesleri, alışkanlıkları, kıyafetleri, başkalarının hayatının komik ve hüzünlü yanlarını bu kadar dikkatle hatırlayabildiğine inanmak zordur. Onun hikâyelerinde polisler, öğretmenler, doktorlar, aşçılar, askerler, toprak sahipleri, tüccarlar, çocuklar ve yaşlılar görünür. Eğer bütün bu kahramanlar birden Moskova sokaklarına çıksaydı, bütün meydanları doldururlardı. Çehov’un hikâyeleriyle on dokuzuncu yüzyılın sonundaki Rus hayatı incelenebilir: onun yoksulluğu, konuşmaları, korkuları, umutları, komik zayıflıkları, kabalığı ve sessiz acıları. Bu yüzden onun küçük hikâyeleri bütün bir çağın geniş tabloları gibi görünür.
Однако Чехов был не только писателем. Многие годы он работал врачом и часто лечил людей бесплатно. В деревне Мелихово под Москвой к нему приходили крестьяне из разных мест. Во время угрозы холеры он отвечал за десятки деревень, принимал больных, раздавал лекарства и давал советы. Кроме того, он помогал голодающим, строил школы, поддерживал библиотеку в Таганроге, сажал деревья и устраивал сады, считая такую работу обычным долгом образованного человека перед народом. Для него это было не подвигом, а естественным требованием совести.
Ancak Çehov yalnızca bir yazar değildi. Uzun yıllar doktor olarak çalıştı ve çoğu zaman insanları ücretsiz tedavi etti. Moskova yakınlarındaki Melihovo köyünde farklı yerlerden köylüler ona gelirdi. Kolera tehdidi sırasında onlarca köyden sorumluydu, hastaları kabul ediyor, ilaç dağıtıyor ve öğüt veriyordu. Ayrıca açlara yardım ediyor, okullar inşa ediyor, Taganrog’daki kütüphaneyi destekliyor, ağaçlar dikiyor ve bahçeler düzenliyordu; böyle bir işi eğitimli bir insanın halka karşı sıradan görevi sayıyordu. Onun için bu bir kahramanlık değil, vicdanın doğal bir gereğiydi.
Ещё одной важной чертой Чехова были дружелюбие и гостеприимство. Ему нравилось находиться среди людей, слушать разговоры, шутить, наблюдать. Хотя он зарабатывал тяжёлым трудом и должен был помогать родителям, братьям и сестре, в его доме всегда находилось место для гостей. В Мелихове неделями жили друзья, врачи, писатели, родственники, знакомые и даже почти случайные люди. Иногда гости мешали ему работать, но он всё равно радовался их присутствию и сохранял любовь к многолюдной жизни до самого конца. Дом жил шумно, но тепло и свободно.
Çehov’un bir başka önemli özelliği dost canlılığı ve misafirperverliğiydi. İnsanların arasında bulunmayı, konuşmaları dinlemeyi, şaka yapmayı, gözlemlemeyi severdi. Ağır emekle para kazanmasına ve anne babasına, erkek kardeşlerine ve kız kardeşine yardım etmek zorunda olmasına rağmen, evinde misafirler için her zaman yer bulunurdu. Melihovo’da arkadaşlar, doktorlar, yazarlar, akrabalar, tanıdıklar ve hatta neredeyse tesadüfen gelen insanlar haftalarca yaşardı. Bazen misafirler onun çalışmasına engel olurdu, ama yine de onların varlığına sevinir ve kalabalık hayata olan sevgisini sonuna kadar korurdu. Ev gürültülü, ama sıcak ve özgür bir şekilde yaşardı.
При этом Чехов был серьёзно болен. У него была чахотка, однако долгое время он старался жить деятельно: много ездил, лечил, писал и принимал людей. Он был высоким, худым, подвижным, со светлыми весёлыми глазами. В нём чувствовалось много энергии, а веселье будто возникало само собой. Но и в его грусти была внутренняя сила. В поздних пьесах становится меньше лёгкого смеха: в них звучат боль, усталость, хрупкость жизни и жалость к человеку, мечтающему о лучшем. Даже болезнь не разрушила его способность сочувствовать и работать.
Bununla birlikte Çehov ciddi şekilde hastaydı. Veremi vardı, ancak uzun süre etkin yaşamaya çalıştı: çok seyahat etti, tedavi etti, yazdı ve insanları kabul etti. Uzun boylu, zayıf, hareketli, açık renkli neşeli gözlere sahipti. Onda çok enerji hissedilirdi, neşe ise sanki kendiliğinden ortaya çıkardı. Ama onun hüznünde de içsel bir güç vardı. Geç dönem oyunlarında hafif gülüş azalır: onlarda acı, yorgunluk, hayatın kırılganlığı ve daha iyisini hayal eden insana acıma duyulur. Hastalık bile onun acıma ve çalışma yeteneğini yok etmedi.
Чехов хотел, чтобы люди уважали себя и других. Он сам никогда не унижал человека и не любил унижаться. Мягкий, добрый и терпеливый, он оставался очень строгим к себе. Слава не сделала его высокомерным; напротив, его жизнь стала уроком скромности и внутренней свободы. Он верил, что человек способен изменить себя, очистить душу и стать лучше. Поэтому в памяти читателей Чехов остаётся не только великим писателем, но и настоящим русским интеллигентом, ответственным за себя и за людей вокруг.
Çehov insanların kendilerine ve başkalarına saygı duymasını istiyordu. Kendisi hiçbir zaman bir insanı aşağılamazdı ve aşağılanmayı sevmezdi. Yumuşak, iyi yürekli ve sabırlı olmasına rağmen, kendisine karşı çok katı kalıyordu. Şöhret onu kibirli yapmadı; tersine, onun hayatı alçakgönüllülük ve içsel özgürlük dersi oldu. İnsanın kendini değiştirebileceğine, ruhunu arındırabileceğine ve daha iyi olabileceğine inanıyordu. Bu yüzden okurların hafızasında Çehov yalnızca büyük bir yazar olarak değil, aynı zamanda kendisinden ve çevresindeki insanlardan sorumlu gerçek bir Rus aydını olarak kalır.
